Marek Juraszek – lekarz psychiatra Szczecin

Pojęcie z 1911 r. , E. Bleuler:  Od gr. Schizo (rozszczepiam, rozdzieram) oraz  fren (serce, umysł, wola)

Etiologia i patogeneza

Schizofrenia jest chorobą o wielu przyczynach:

 A/Endogenne ( czynniki wewnętrzne)

• •dziedziczno – metabolicznych
• •Skaza biologiczna (ubytek, dysfunkcja biologiczna niczym nie uwarunkowana)

 B/Egzogenne ( czynniki .zewnętrzne)

• Zakażenia, wirusy
• Zaburzenia  immunologiczne (defekt odpornościowy)
• Zatrucia metaboliczne

 Etiopatogeneza

Zaburzenia neurotransmisji: człowiek  rodzi się z genetycznie uwarunkowanym zaburzeniem naurotransmisji, pod wpływem jakiejś substancji, choroby, urazu może dojść do zaburzeń w obrębie receptorów katecholaminowych, dopaminowych, serotoninowych.

a/teoria transmetylacji( nieprawidłowa przemiana grup aminowych ,katecholamin

b/teoria dopaminowa  wzrost  Dopaminy, nasila się aktywność receptorów DA, D2-omamy urojenia, wzrost DA po amfetaminie, neuroleptyki blokują receptory DA, D2 stąd skuteczność w likwidowaniu objawów psychotycznych.

c/teoria serotoninowa ( spadek serotoniny w synapsach)

 C/Psychogenne

Wrodzone cechy osobowości (osobowość schizotymiczna)

Swoista struktura osobowości ukształtowana w war. środowiskowych, rodzinnych, w dzieciństwie.

D/ Teoria wirusowa: 1950r Czystowic, Morozow

• Istnieją p/ciała w sur. krwi i w OUN
• Wirus latentny( powolny) namnaża się w synapsach.

 E/ Czynniki genetyczno-dziedziczne

• 77,6% u bliźniąt żyjących oddzielnie
• 91,5% u bliźniąt żyjących razem
• 50% gdy oboje rodzice chorowali
• Dziedziczy się podatność, gen odpowiedzialny za SCH zlokalizowano w chromosomie 5

F/ Czynniki środowiskowe:

• Grupy wypierane( emigranci, mniejszości narodowe
• Środowisko rodzinne i panująca w nim atmosfera emocjonalna
• Niestosunek uczuciowy matki do dziecka (nadopiekuńczość) materialna rekompensata dla dziecka za brak uczuć
• Schizofreniczna matka
• Negatywne wydarzenia

 G/ Czynniki immunologiczne:

• Schizofrenia to choroba z autoagresji (autoimmunizacyjna)
• Wahania w stężeniach immunoglobulin IgG, IgA,IgM u chorych na SCH.

 H/Teoria Haptoglobin ( Langego)- dotyczy białek krwi.

• Zmiany w surowicy krwi (w obrębie  transferyn, prealbumin u chorych na SCH

 I/ Teoria Psychoanalityczna:

• SCH to regresja do stadium narcystycznego
• Schizofreniczna matka

 J/ Czynniki Hormonalne:

• Okres dojrzewania 18-35 r.ż.

K/Czynniki konstytucjonalne:

• Budowa ciała: leptosomiczno-asteniczna( wysoki, szczupły, blady, izolujący się)

L/ Predyspozycje osobowościowe:

• schizotymicy( chłód emocjonalny, słabość kontaktu)

 Ł/ Czynniki organiczne:

• Zmiany w płatach czołowych( spadek gęstości)
• Zmiany typu ubytkowego w korze przedczołowej i czołowej
• Spadek przepływu mózgowego

 M/ Deficyt korowo – limbiczny

Teoria dyssolucji ( aktywności korowo – trzewnej)

• Wg Jacksona( omamy i urojenia są objawami oswobodzenia się czynności struktur niższych spod kontroli ośr.wyższych-uszkodzonych przez proces chorobowy. Proces chorobowy niszczy najpierw struktury wyższe czyli filogenetycznie najmłodsze. Co prowadzi do zaniku ich funkcji czyli  objawów negatywnych, jednocześnie zniszczenie wyższych pięter odhamowywuje niższe piętra o.u.n. i uruchamia ich funkcje a więc objawów pozytywnych.
• NeoJacksonizm- dyssolucja to inwolucja osobowości
• Wg Mazurkiewicza-wypada narząd czołowy – najmłodszy filogenetycznie narząd,  sterujący fragment naszej kory, która reguluje niższymi piętrami, wypadnięcie tego narządu prowadzi do ujawnienia się cech psychiki archaicznej a nawet protopatycznej.

N/ Teoria Psychotoxyn:

• Toxyna X –substancja we krwi chorego na SCH
• Transmetylacja
• Chorzy na grużlicę– (uczuleni na działenie toxyn)

 Troszeczkę historii…

Pierwsze wzmianki o objawach uznawanych dziś za schizofrenię – już w starożytności – Biblia, inne przekazy literackie .Dawniej uważana za opętanie przez moce tajemne, szatana, poddawana egzorcyzmom, palenie na stosie, itp.. Dzisiaj   schizofrenia uznawana jest za chorobę społeczną

• Choruje na nią około 400 tys. Polaków!
• Statystycznie co setna osoba może na nią zapaść
• Około ¼ pacjentów szpitali psychiatrycznych to schizofrenicy
• Nie jest to choroba specyficznie kobieca lub męska, chociaż u kobiet częściej spotyka się podłoże erotyczne choroby, natomiast u mężczyzn tzw. heroiczne
• Ostre objawy schizofrenii udaje się trwale złagodzić u 30-40% pacjentów, ale u większości choroba prowadzi do trwałych zmian w osobowości, np. zobojętnienia uczuciowego, unikania kontaktów z ludźmi. Rokowania są lepsze w przypadkach gdzie objawy choroby pojawiły się nagle i miały burzliwy przebieg.

 

Co ciekawe….

• …badania wykazały, że częściej spotyka się schizofrenię wśród społeczeństw tzw. cywilizowanych
• Wśród ludów pierwotnych, spotyka się częściej formy ostre, gwałtowne

Obawy społeczne

Mimo wielości artykułów na temat schizofrenii i kampanii społecznych, ludzie wciąż dysponują znikomą wiedzą na temat tej przypadłości. Podejście do niej cechuje wysoki lęk, nie traktuje się tego jak choroby

• Choroba ludzi młodych!
• Schizofrenia występuje najczęściej gdzieś pomiędzy 15 a 30 rokiem życia; w tym wieku napotykamy największe szanse na rozbicie osobowości
• Zdarzają się też przypadki schizofrenii dziecięcej (choć rzadko, ok. 1% zachorowań) i późnej
• Przypadki schizofrenii w wieku dojrzałym zdarzają się rzadziej.

Zanim zacznie się zapoznawać z objawami i analizować przypadki trzeba pamiętać o specyficznej cesze tej choroby!

• Może ona występować w formie:
• Ostrej  
• Przewlekłej

 

• Epizody, powtarzające się lub nie; nieprzewidywalność choroby, zmienność nasilenia, częstości, przechodzenie jednych rodzajów w inne, „labilność”!
• Nerwicowy początek („pseudonerwicowe” formy schizofrenii)

    Hipochondria, neurastenia, histeria

 PARAGNOMEN (objaw opisany przez Brzezickiego) – niezwykłe zachowanie się: czasem wybuch choroby jest na kilka tygodni lub miesięcy poprzedzony krótkim epizodem niezwykłego zachowania się, niezgodnego z charakterem i dotychczasową linią życiową chorego. Może być to czyn niespodziewany, pozbawiony motywu; jeśli później okaże się, że było to pierwszym zwiastunem schizofrenii, jest to właśnie paragnomen.

 Spostrzeganie

• Spostrzeganie- złożony układ procesów dzięki któremu powstaje u człowieka subiektywny obraz rzeczywistości zwany spostrzeżeniem( wynik procesu spostrzegania)
• Percepcja- termin używany zamiennie z terminami; spostrzeganie, postrzeganie, uświadamianie sobie.

Spostrzeganie pozazmysłowe

1. Telepatia- zdolność przekazywania myśli na odległość bez pośrednictwa zmysłów lub środków technicznych]

2. jasnowidzenie- zdolność widzenia bez pomocy narządów zmysłów

3. proroctwo- zdolność przewidywania przyszłości

4. Psychokinezja (telekinezja)- zdolność wpływania na ruch przedmiotów martwych bez fizycznego oddziaływania na nie.

5. kryptestezja- spostrzeganie przedmiotów lub zdarzeń nie oddziałujących na zmysły np. widzenie ducha

Spostrzeżenie

Spostrzeżenie- poznawczy proces psychiczny, polegający na odzwierciedleniu przedmiotu działającego na receptory.

• •Spostrzeżenia wzrokowe
• •Spostrzeżenia słuchowe
• •Spostrzeżenia smakowe,
• •Spostrzeżenia dotykowe

 

Spostrzeżenie nie jest sumą wrażeń, zależy od doświadczenia, znajomości przedmiotów podobnych, od stanu emocjonalnego w chwili spostrzegania. 

• •np. domu z oddali nie spostrzegamy jako zabawki, nie mylimy z zabawką

 

Zaburzenia spostrzegania

 Złudzenia ( iluzje) illusiones- zmienione, zniekształcone , spostrzeżenia , których chory nie koryguje, mimo dowodów błędności, brak krytycyzmu wobec doznanego złudzenia.

• • fizjologiczne
• • geometryczne
• • uwarunkowane przez nastawienie
• • uwarunkowane przez stan  emocjonalny(lęk, gniew)

 

Omamy, halucynacje (hallucinationes)-patologiczne doznania, spostrzeżenia, wrażenia , nie wywołane przez żaden przedmiot istniejący w polu percepcji człowieka,  powstają więc bez bodźców z zewnątrz, są rzutowane (projektowane ) na zewnątrz, towarzyszy im poczucie realności.  

• Elementarne- doznania typu wrażeń ( błyski, dźwięki) 
• Proste-spostrzeżenia dot. jednego analizatora( postać, śpiew, rozmowa) 
• Złożone- dot.wielu analizatorów ( sceny, ludzie, zapachy, głosy).

 Omamy wzrokowe

• fotopsje ( błyski, plamy, punkty) 
• makroptyczne (  ludzie zwierzęta  są w znacznych rozmiarach) 
• mikroptyczne( ( małe zwierzątka, myszki )

 Omamy słuchowe

• Elementarne –acoasmata (trzaski, pukanie, szmer)
• Proste i złożone (rozmowy, śpiew, dzwony). 
• Imperatywne( nakazujące, polecające, zakazujące)

Omamy smakowe( zmieniony smak potraw)

Omamy czucia ustrojowego (odczuwanie  zmian w narządach, szkodliwy wpływ trucizn na organizm)

Omamy węchowe:( zapach gazu, trupa)

• Halucynoidy ( napadowe odczuwanie przykrych zapachów w Epilepsji, chory jest krytyczny wobec nich)

Omamy dotykowe (  doznania na skórze, chodzące owady, świąd, robaki pod skórą).

Pseudohalucynacje, – spostrzeżenia  powstające bez bodźców z zewnątrz, obrazy widzi „oczyma wyobraźni” i odróżnia je od realnych.

 Urojenia – zaburzenia treści myślenia

Urojenia – ( delusiones) – są to fałszywe sądy, które chory wypowiada z głębokim przekonaniem o ich prawdziwości i których nie koryguje, mimo oczywistych dowodów ich błędności.

• Urojenia prześladowcze: -głębokie przekonanie, że jest się prześladowanym, śledzonym, mogą być połączone z omamami słuchowymi( głosy wrogów) ,smakowymi ( trucizna), węchowymi(gaz).
• Urojenia zazdrości – przekonanie o zdradzie, trójkąt zazdrości: serdeczne odnoszenie się uznaje za próbę oszukania go, powściągliwość to wyraz związania się z obcym, próby wyjaśnienia czy milczenie –świadczą o niewierności, chory wyczytuje z oczu, z wyrazu twarzy zdradę, E: paranoja alkoholowa, sch, psychozy starcze)
• Urojenia hipochondryczne -  przeświadczenie o chorobie niszczącej organizm, rak, kiła, pasożyt niszczący skórę.
• Urojenia zniekształcenia ciała – dyzmorfofobia –przekonanie, że ciało wydziela przykrą woń,  twarz jest zniekształcona, budzi odrazę, proszą chirurgów o operację plastyczną. E: sch.
• Urojenia grzeszności i winy

           a/przypisywanie sobie różnych przestępstw

          b/zbrodni

          c/obwinianie za grzechy ludzkości

• Urojenia nihilistyczne – poniżenia, upośledzenia, zubożenia, nicości, ciało jest niszczone przez chorobę,
•  Urojenia skrajnie absurdalne – to Zespół Cotarda (  członki się rozpadają, brak ciała, urojenia wiecznego potępienia).
• Urojenia wielkościowe

            a/przeświadczenie o nieprzeciętności,

           b/znajomości kilkunastu języków,

        c/pozycji w świecie

• Urojenie ksobne ( odnoszące) – odnoszenie do siebie  wydarzeń, rozgrywających się wokół niego. W prasie, w TV, chory wyczytuje między wierszami aluzje pod swoim adresem. Mniemanie, że ludzie odnoszą się do nich nieprzychylnie.
• Urojenia oddziaływania -  przeświadczenie, że na ciało umysł ktoś oddziaływuje, aparaty, wrażenie bycia hipnotyzowanym, naświetlanym, myśli są wykradane lub nasyłane.

Etiologia: spół Kandinskiego i Clerembaulta, psychozy organiczne,

• Urojenia owładnięcia – przeświadczenie o działaniu jakiejś siły, owładnięcie nią, myśli nasuwają się automatycznie ( objaw automatyzmu psychicznego).

Etiologia: zespół Kandinskiego i Clerembaulta ( pseudohalucynacje i urojenia owładnięcia: chory słyszy szepty szatana, nieznanej siły, które w postaci myśli wnikają do jego głowy i owładniają go, mantyzm (  napór obcych myśli).

• Urojenia antagonistyczne   (manichejskie) od  filozof. kierunku .walki dwóch sił dobra i zła,

Tu  chory jest prześladowany przez jakieś siły lub inne siły stają w jego obronie. Etologia: schizofrenia  źle rokująca.

• Urojenia depresyjne – w chorobach psychicznych którym towarzyszy depresja
• Urojenia samoponiżania, zubożenia, grzeszności, winy, nihilistyczne.
• Urojenia ekspansywne-   nacechowane dużą siłą ekspresji
• Urojenia wielkościowe, bogactwa, absurdalne w treści.
• Urojenia intuicyjne

a/ przekonania,

b/ idee urojeniowe ,powstające  bez zewnętrznej przyczyny jakby same przez się

Urojenia inne

• Urojenia katatymiczne  – życzeniowe. 
• Urojenia nawrócenia – dotyczą nagłej zmiany wiary, światopoglądu religijnego. 
• Urojenia objawienia – przeświadczenie o obdarzeniu właściwościami boskimi. 
• Urojenia obrazowe – urojeniowa interpretacja obrazów omamowych E: stany majaczeniowe, schizofrenia.  
• •Urojenia  protekcyjne – przekonanie o istnieniu opieki ,życzliwego nadzoru. 
• Urojenia resztkowe, rezydualne – utrzymujące się przez pewien czas po przebyciu choroby psychicznej. 
• Urojenia syntymiczne – treść wynika z nastroju chorego ( lękowego, depresyjnego, euforycznego) 
• Urojenia ułaskawienia –  przekonanie o rychłym ułaskawieniu u więźniów skazanych E: psychozy więzienne. 
• Urojenia wspomnieniowe- interpretacja urojeniowa minionych  zdarzeń.
• Urojenia paranoidalne  są to  urojenia nieusystematyzowane, nie są spójne, mogą być prześladowcze, wielkościowe, zazdrości.E: sch. 
• Urojenia niespójne (inkoherentne)  brak wszelkiej spójności i zmienność treści,

Objawy ogólne  schizofrenii

• •Pozytywne  (obecność zaburzeń funkcji psychicznych

1. Urojenia
2. Zaburzenia mowy
3. Omamy
4. Katatonia( zesztywnienie mięśniowe, znieruchomienie)
5. Trudności w komunikacji

• Negatywne  (obniżenie lub brak prawidłowych funkcji psychicznych)

1. Anhedonia-(utrata zdolności odczuwania przyjemności)
2. Apatia( zobojętnienie, brak reakcji na bodźce)
3. Otępienie
4. Zaburzenia uwagi
5. Ubóstwo werbalne
6. Wyobcowanie
7. Zaburzenia ekspresji twarzy

 

Objawy pierwotne i wtórne wg Bleulera

• Objawy pierwotne- bezpośredni wyraz procesu chorobowego
• Objawy wtórne – powstają w wyniku różnych mechanizmów psychodynamicznych jako reakcji na zaburzenia pierwotne.

Objawy pierwszorzędowe (wg Schneidera)

• Ugłośnienie myśli
• Omamy komentujące, dyskutujące
• Mantyzm- napór obcych myśli
• Urojeniowa interpretacja otoczenia
• Omamy psychiczne( odciąganie myśli, nasyłanie myśli, telepatia)

Objawy wg DSM3R

• Urojenia wpływu zewnętrznego
• Uczucie owładnięcia
• Nasyłanie myśli
• Dziwaczne urojenia( nihilistyczne, religijne, wielkościowe, niewiary małżeńskiej)
• Omamy komentujące zachowanie
• Rozkojarzenie toku myślenia

 Objawy fundamentalne, osiowe (kardynalne) wg Bleulera

• Rozpad struktury osobowości, jednoczasowe rozszczepienie (personalitas duplex simultanea, destructuatio personalitatis)
• Rozkojarzenie toku myślenia: zdania budowane na zasadzie wolnych skojarzeń, brak logiki, porozrywanie związków myślowych, rozluźnienie dyscypliny logicznego myślenia, myślenie autystyczno-niezdyscyplinowane,schizofazja( sałatka słowna), własne wstawki ( tzw.overinclusion), utrata sensu wypowiedzi, werbigeracje, perseweracje, neologizmy, echolalia, ambisentencja.
• Autyzm –zamknięcie się w sobie
• Zobojętnienie uczuciowe: (obtusio afectiva), zanik uczuć wyższych, pustka emocjonalna, brak czułości na los rodziny,  ambiwalencja.
• Dereizm- odwrócenie się od rzeczywistości

Zaburzone JA w 5 wymiarach:

• •Ja witalność( zaburzenie .poczucia żywotności)
• •Ja spójność( zaburzenie .poczucia integralności)
• •Ja tożsamość
• •Ja aktywność
• •Ja odgraniczenie

Abiotrofia – załamanie się linii życiowej, wyczerpanie się zapasu energii życiowej

Objawy akcesoryjne (dodatkowe) wg Bleulera

• Zaburzenia pamięci:

                a/paramnezje

                b/luki pamięciowe

                c/zafałszowanie pamięci:

-allomnesje( złudzenia pamięciowe,zniekształcenie wspomnień)

-pseudomnesje: konfabulacje(zmyślenia) i omamy pamięciowe(chory jest przekonay, że przeżył to co jest zmyślone)

• Depersonalizacja ( poczucie obcości własnej osoby)
• Apersonizacja (przejmowanie dolegliwości, objawów innych pacjentów)
• Transytywizm (przepisywanie innym własnych przeżyć)
• Zaburzenia mowy ( werbigeracje,perseweracje, neologizmy)
• Introwersja –brak syntonii
• Parafonia – monotonny głos
• Zaburzenia spostrzegania: złudzenia, omamy
• Urojenia nieusystematyzowane

Postacie Schizofrenii  wg ICD-10

• •SCH Paranoidalna       ( F 20.0)
• •SCH Hebefreniczna     ( F 20.1)
• •SCH Katatoniczna       ( F 20.2)
• •SCH Niezróżnicowana ( F 20.3)
• •Depresja poschizofreniczna     (  F 20.4)
• •SCH Rezydualna                (  F 20.5)
• •SCH Prosta                        (  F 20.6)

W/g ICD-10: “Zaburzenia schizofreniczne cechują się w ogólności podstawowymi i charakterystycznymi zakłóceniami myślenia i spostrzegania oraz niedostosowanym i spłyconym afektem. Jasna świadomość i sprawność intelektu są zwykle zachowane, choć z czasem mogą powstawać pewne deficyty poznawcze.
Najważniejsze objawy psychopatologiczne obejmują: echo myśli, nasyłanie oraz zabieranie myśli, rozgłaśnianie (odsłonięcie) myśli, spostrzeżenia urojeniowe oraz urojenia oddziaływania wpływu i owładnięcia, głosy omamowe komentujące lub dyskutujące o pacjencie w trzeciej osobie, zaburzenia myślenia i objawy negatywne.
Przebieg schizofrenii może być albo ciągły, albo epizodyczny, z postępującym lub stabilnym deficytem, lub też może być to jeden lub więcej epizodów z pełną lub częściową remisją…”

“SZALENSTWO to niemożność przekazania swoich myśli. Trochę tak jakbyś znalazł się w obcym kraju – widzisz wszystko, pojmujesz co się wokół Ciebie dzieje, ale nie potrafisz się porozumieć i uzyskać znikąd pomocy, bo nie mówisz językiem tubylców…”

 Schizofrenia Paranoidalna

• Spełnione ogólne kryteria SCH
• Nasilone urojenia i omamy
• Spłycenie afektu, objawy.katatoniczne, rozkojarzenie nie dominują w obrazie klinicznym
• Nagła ( rokuje dobrze)
• Przewlekła ( rokowanie złe)

Objawy Osiowe schizofrenii paranoidalnej

UROJENIA :

• odsłonięcia ( otoczenie zna myśli chorego)
• oddziaływania, wpływu (nasyłanie myśli , telepatia, fale ,prądy)

 UROJENIA KSOBNE (odnoszące, zjawiska w prasie, TV)

• CAPGRAS SOZJI –matka jest osobą podstawioną
• FREGOLIEGO –prześladowca przybrał postać lekarza
• SOBOWTÓRA – ktoś się podszywa za chorego
• POCHODZENIA – z rodziny panującej
• UROJENIA NIHILISTYCZNE – poniżenia, upośledzenia, zubożenia, nicości, ciało jest niszczone przez chorobę, skrajnie absurdalne – to Zespół Cotarda (  członki się rozpadają, brak ciała, urojenia wiecznego potępienia).
• UROJENIA ZNIEKSZTAŁCENIA CIAŁA– dysmorfofobia – przekonanie, że ciało wydziela przykrą woń,  twarz jest zniekształcona, budzi odrazę, proszą chirurgów o operację plastyczną
• UROJENIA PRZEŚLADOWCZE -głębokie przekonanie, że jest się prześladowanym, śledzonym, mogą być połączone z omamami słuchowymi( głosy wrogów) ,smakowymi ( trucizna), węchowymi( gaz).
• UROJENIA ZAZDROŚCI – przekonanie o zdradzie, trójkąt zazdrości: serdeczne odnoszenie się uznaje za próbę oszukania go, powściągliwość to wyraz związania się z obcym, próby wyjaśnienia czy milczenie –świadczą o niewierności, chory wyczytuje z oczu, z wyrazu twarzy zdradę
• UROJENIA WIELKOŚCIOWE– przeświadczenie o nieprzeciętności, znajomości kilkunastu języków, pozycji w świecie .
• UROJENIA ANTAGONISTYCZNE   (manichejskie) od  filozof. kierunku walki dwóch sił dobra i zła, chory jest prześladowany przez jakieś siły lub inne siły stają w jego obronie
• DYSMORFOFOBIA-( objaw lustra) zmiana kształtu twarzy, nosa
• EJDECHTOFOBIA –przekonanie, że chory wstrętnie pachnie, wygląda, dlatego ludzie go unikają)
• OMAMY ( chory zatyka sobie uszy, rozmawia z głosami)
• OMAMY PSYCHICZNE wykradanie myśli, odciąganie myśli, hipnotyzowanie, natłok myśli)
• PSEUDOHALUCYNACJE ( głos w głowie, echo myśli, ugłośnienie myśli)
• LĘK ( związany treściowo z urojeniami i omamami)
• OBJAW SEGLASA( chory wypowiada słowa jakby nasłane przez kogoś tzw. objaw ruchowy mowy

          AUTOMATYZMY PSYCHICZNE

• Zespół Kandynskiego Clerembaulta ( pseudohalucynacje i urojenia oddziaływania)
• Mantyzm – natłok obcych myśli
• Mały automatyzm psychiczny ( strzępki myśli, cieni myślowych)

 

• DEREIZM –oderwanie od rzeczywistości
• AUTYZM – zamknięcie się w sobie, myślenie autystyczne
• MYŚLENIE PARALOGICZNE- zaburzone myślenie logiczne
• NEOLOGIZMY –słowotwory
• KONTAMINACJE – zlepki myślowe, ,przekręcanie słów
• OVERINCLUSION (CAMERON)-nadmierne włączanie pojęć, luźno związanych jako ważne, zatarcie granic pomiędzy pojęciami.
• AMBISENTENCJA – współistnienie sprzecznych myśli
• METONYMIA – zastępowanie pojęć innymi prywatnymi, neologizmy
• ROZKOJARZENIE TOKU MYŚLENIA: – brak logicznego związku pomiędzy poszczególnymi fragmentami wypowiedzi, zdanie nic nie komunikuje, nie można nic  zrozumieć, chaos słów wchodzących w skład zdania, utrata sensu wypowiedzi. Przykład rozkojarzonego toku myślenia:

„przysłał po mnie Kowalski żebym pieniądze oddała, chcieli liczyć sto dwieście, trzydzieści, ale mnie boli głowa o tu w tym miejscu,, jak długo leże, to zbliżają się i mówią, wszyscy tak robią, a ja chodzę do szwalni,  chodziłam już kiedyś, na dziesiątkę, miałam nakazy, pan taż ma nakazy, zakazy, jak trzeba to są najmniejsze, równo poukładane, moje nazwisko….

• OTAMOWANIE TOKU MYŚLENIA-nagle przerwanie sprawnego myślenia.
• PERSEWERACJE -uporczywe trwanie, powtarzanie tych samych słów, w odpowiedzi na różne pytania.
• WERBIGERACJE- powtarzanie      wypowiadanie bezsensownych zdań, słów, jednostajnym tonem, do rymu.

 Schizofrenia zdezorganizowana, czyli hebefreniczna

Jest dość rzadka i występuje raczej w młodym wieku, przez co mylona jest niejednokrotnie z problemami dojrzewania, złym wychowaniem, buntem młodzieńczym, itp.

• Od gr. Hebe (młodość, wesołość)

             OBJAWY

• Rozprężenie życia uczuciowego ( afektywnego)

              a/spłycenie afektu

              b/niedostosowanie afektu

•   Dziwaczność zachowania ( pozy) zachowanie bezcelowe, niepowiązane
•   Absurdalność
•   Hiperaktywność
•   Zanik poczucia odpowiedzialności
•  Przypomina cielęce wygłupy, wrażenie krnąbrności, bezczelności, braku taktu
•  Agresywność
• Nieuznawanie dystansu wobec innych
•  Przekora, spełnianie próśb, obowiązków na opak
•  Gadatliwość, często niezrozumiałe wypowiedzi, powtarzanie się, neologizmy
• Perseweracja – powtarzanie się tych samych gestów, mimiki, słów, „dowcipów”
• Często pod wesołkowatością wyczuwalna pustka
• Brak koncentracji – przeskakiwanie w tematu na temat, zmienność zainteresowania elementami otoczenia
• Abstrakcyjność wypowiedzi
• Odcień katastroficzny (Kępiński) – przeczucie katastrofy, grozy, zła, „śmiejmy się i bawmy bo wszystko i tak jest bez sensu”
• Humor sztuczny, niezwiązany z podwyższeniem nastroju a jego obniżeniem
• Wybuchanie śmiechem bez powodu( śmiech nie śmieszy płacz nie wzrusza)
• Krnąbrność ,kpiarstwo, błazeństwo, wesołkowatość
• Brak dystansu: bezczelność, nachalność
• Agresywność
• Zanik poczucia odpowiedzialności za własny los
• Myślenie autystyczno-niezdyscyplinowane dcinanie  od rzeczywistości i zastępowanie jej przez marzenia senne lub urojenia
• Rozkojarzenie toku myślenia
• Urojenia dziwaczne
• Fantazje wielkościowe
• PUERYLIZM-regresja do lat dziecięcych,
• Hebefrenia dziecięca –pierwotne otępienie wczesne

Schizofrenia katatoniczna

• Związana głównie z dynamiką ruchu

Dwa rodzaje:

A/Hiperkinetyczna

B/ Hipokinetyczna

• spełnione  ogólne kryteria schizofrenii
• Na pierwszym planie zaburzenia napędu psychoruchowego
• Przez okres co najmniej 2 tyg. wyraźne występowanie jednego lub więcej objawów:
• Osłupienie lub mutyzm
• Pobudzenie( bezcelowa aktywność
• Zastyganie w dziwacznych pozach
• •Negatywizm, opór
• Sztywność
• Gibkość woskowata ( utrzymywanie kończyn i tułowia w pozycjach nadanych z zewnątrz) automatyzm nakazowy( automatyczne poddawanie się poleceniom)
• Furor catatonicus – podniecenie
• Raptus catatonicus- chory osłupiały nagle zrywa się
• Stupor catatonicus –chory podniecony zastyga
• Zespół katatoniczny- hipokinetyczny( osłupieniowy)

 Zespół  katatoniczno-hyperkinetyczny (podnieceniowy)

• Stan  oniryczny (oneiroidalny)
• Tu : więcej objawów endokrynologicznych niż przy pozostałych rodzajach,
• •zaburzenia krążenia,
• •wzmożony łojotok,
• •Zaburzenia menstruacji u kobiet
• •Zaburzenia snu i łaknienia
• •Zaburzenia wegetatywne ( sinica, obrzęki, odowodnienie)